O tym, czy woda na szybie oznacza usterkę, decyduje jedno: po której stronie szkła się pojawia. Od strony pokoju to kwestia wilgotności powietrza i zimnej powierzchni, nie wada okna. Od zewnątrz to wręcz dowód, że szyba dobrze trzyma ciepło. Dopiero woda między szybami, której nie da się zetrzeć, oznacza uszkodzenie i tylko ona wymaga naprawy. Niżej: jak rozpoznać każdy z tych trzech przypadków i co z nimi zrobić.
Dlaczego okna parują od wewnątrz?
Para od strony pokoju bierze się z wilgoci, którą sami wytwarzamy, i z zimnej szyby, na której ta wilgoć ma gdzie osiąść.
Ciepłe powietrze utrzymuje więcej pary wodnej niż zimne. Gdy dotyka chłodnej szyby, stygnie przy niej i nadmiar pary zamienia się w wodę. To ta sama fizyka, przez którą zimna szklanka latem pokrywa się kroplami.
Dlatego woda pojawia się najpierw przy dolnej krawędzi szyby, tuż przy ramie. To najzimniejsze miejsce w całym oknie i tam pierwsze przekracza próg skraplania.
Wilgoć w mieszkaniu bierze się z gotowania, prysznica, suszenia prania, roślin i z samego oddychania domowników. Sypialnia rano bywa najbardziej wilgotnym pomieszczeniem w domu.
Skąd bierze się skraplanie wody na szybie?
Dla każdej wilgotności powietrza istnieje temperatura, poniżej której para zamienia się w wodę. Nazywa się ją punktem rosy.
Przy temperaturze w pokoju 20 stopni wygląda to tak:
| Wilgotność w pokoju | Woda osiada na powierzchni chłodniejszej niż |
|---|---|
| 30 % | 1,9 °C |
| 40 % | 6,0 °C |
| 50 % | 9,3 °C |
| 60 % | 12,0 °C |
| 70 % | 14,4 °C |
| 80 % | 16,4 °C |
Tabela tłumaczy, dlaczego dwa identyczne okna w jednym mieszkaniu zachowują się inaczej. Przy 50 % wilgotności szyba musi zrobić się naprawdę zimna, żeby pojawiła się na niej woda. Przy 70 % wystarczy chłodniejsza krawędź przy ramie w mroźną noc.
Zalecany zakres dla mieszkania to 40 do 60 procent. Prosty higrometr powie Ci o oknie więcej niż godzina szukania w internecie.
Zadbaj o swoje okna
Dlaczego okna parują od zewnątrz?
Para na zewnętrznej stronie szyby to dobra wiadomość, choć wygląda niepokojąco.
Szyba zespolona ma zatrzymywać ciepło w środku. Gdy robi to skutecznie, jej zewnętrzna tafla pozostaje zimna, bo ciepło z mieszkania do niej nie dochodzi. W pogodną noc taka tafla wychładza się poniżej temperatury otoczenia i osiada na niej rosa, dokładnie tak samo jak na trawniku i na masce samochodu.
Zjawisko widać najczęściej jesienią i wiosną, nad ranem, przy bezchmurnym niebie. Znika po pierwszym słońcu.
To nie jest usterka i nie ma czego naprawiać. Gdyby ta sama szyba przepuszczała ciepło na zewnątrz, rosa by się na niej nie utrzymała, bo ogrzewałbyś nią ogród.
Woda między szybami: jedyny przypadek, gdy winne jest okno
Jeśli wody nie da się zetrzeć z żadnej strony, jest ona wewnątrz pakietu szybowego i należy go wymienić.
Szyba zespolona to dwie, trzy albo cztery tafle sklejone na obwodzie ramką dystansową, z suchym powietrzem lub gazem w środku. W ramce siedzi pochłaniacz wilgoci. Gdy uszczelnienie na obwodzie puści, do wnętrza zaczyna wchodzić wilgotne powietrze, pochłaniacz się nasyca i para zostaje w środku na stałe.
Poznasz to po mleczno zaparowanym polu w środku szyby i po śladach zacieków, które nie reagują na ścieranie.
Naprawia się to wymianą pakietu szybowego, a nie uszczelki ani regulacją. Rama i okucia zostają na miejscu. Co wchodzi w taką wymianę, opisaliśmy przy samej szybie do okna.
Zadbaj o swoje okna
Co zrobić, żeby okna nie parowały?
Skoro woda od strony pokoju bierze się z wilgotności, to na nią trzeba działać, a nie na okno.
- Wietrz krótko i intensywnie. Kilka minut z szeroko otwartym skrzydłem wymienia powietrze lepiej niż godzina na uchyle i mniej wychładza ściany.
- Włączaj wentylator w łazience i okap w kuchni, a po prysznicu zamykaj drzwi łazienki, żeby para nie rozeszła się po mieszkaniu.
- Nie susz prania w zamkniętym pokoju. Jedno pranie oddaje do powietrza kilka litrów wody.
- Odsuń zasłony i meble od okna. Za zaciągniętą zasłoną szyba jest zimniejsza, bo nie dociera do niej ciepłe powietrze z pokoju.
- Sprawdź kratki wentylacyjne. Zaklejona kratka w łazience zatrzymuje wilgoć w mieszkaniu.
Osuszacz powietrza pomaga, ale leczy objaw. Tam, gdzie wentylacja nie działa, trzeba ją naprawić, bo inaczej urządzenie pracuje bez końca.
Czy szczelne okna są przyczyną wilgoci?
Szczelne okno nie wytwarza wilgoci. Odbiera jej tylko drogę ucieczki.
Stare okna drewniane nieszczelne na całym obwodzie wymieniały powietrze non stop i robiły to kosztem rachunku za ogrzewanie. Nowe okno tę drogę zamyka, więc wilgoć zostaje w środku i osiada na najzimniejszej powierzchni, czyli na szybie.
Dlatego zaklejanie nawiewników na zimę jest najczęstszą przyczyną wody na szybach, jaką widujemy na zgłoszeniach. Nawiewnik oddaje trochę ciepła, ale wynosi z mieszkania wilgoć, a wilgotne powietrze ogrzewa się gorzej niż suche.
Kiedy nawiewniki są wymagane, a kiedy tylko przydatne, rozpisaliśmy osobno przy przepisach o nawiewnikach w oknach.
Zadbaj o swoje okna
Czy okna trzyszybowe parują bardziej?
Od zewnątrz tak, i właśnie dlatego, że są lepsze.
Trzecia tafla sprawia, że do zewnętrznej szyby dociera jeszcze mniej ciepła z mieszkania. Zostaje przez to zimniejsza niż w pakiecie dwuszybowym, a zimniejsza powierzchnia łapie rosę łatwiej. Stąd biorą się zgłoszenia zaraz po wymianie okien na trzyszybowe.
Od strony pokoju jest odwrotnie. Wewnętrzna tafla w pakiecie trzyszybowym bywa cieplejsza, więc woda osiada na niej rzadziej niż na starym oknie przy tej samej wilgotności.
Wilgoć na oknach, pleśń i czarne narożniki
Woda na szybie sama nie robi pleśni. Robi ją woda, która zostaje na dłużej.
Spływająca kropla trafia na ramę, wsiąka w uszczelnienie przy ościeżu i utrzymuje tam wilgoć tygodniami. Na tym żywi się pleśń, dlatego czarne ślady wychodzą najpierw w dolnych narożnikach i przy ościeżu, a nie na środku szyby.
Wycieranie szyb rano nie zaszkodzi, ale nie rozwiązuje sprawy. Dopóki wilgotność zostaje wysoka, woda wróci następnej nocy.
Kiedy to jednak okno, a nie wilgotność
Trzy objawy przesuwają sprawę z wilgotności na okno.
Woda pojawia się tylko na jednym oknie, a pozostałe w tym samym mieszkaniu zostają suche. Przy ramie wyraźnie czuć przeciąg, więc skrzydło przylega nierówno. Albo szyba jest zaparowana w środku i nie reaguje na ścieranie.
W pierwszych dwóch przypadkach zwykle wystarczy regulacja i sprawdzenie uszczelki czy nie kwalifikuje się już do wymiany po wykonaniu kompleksowej regulacji w pionie, poziomie oraz przekątnej oraz wymianie uszczelki okno wraca do szczelności z dnia zakupu. Jak ustawić docisk i kiedy lepiej go nie ruszać, opisaliśmy w tekście o trybie zimowym w oknach.
Przegląd przed sezonem
Stan uszczelek, docisk skrzydła i drożność nawiewników sprawdzamy na jednej wizycie, a dojazd do naprawy w promieniu 35 kilometrów od Lubina jest bezpłatny. Zakres opisaliśmy przy przeglądach serwisowych.
Najczęściej zadawane pytania
Czym wytrzeć okna, żeby nie parowały?
Żaden preparat nie zatrzyma tego na stałe, bo wycieranie usuwa skutek, a nie przyczynę. Dopóki wilgotność w pokoju zostaje wysoka, woda wróci następnej nocy. Wycierać mimo to warto, ale z innego powodu: żeby krople nie spływały na ramę i nie utrzymywały tam wilgoci.
Co postawić na parapecie, żeby okna nie parowały?
Nic, co stoi na parapecie, nie rozwiąże sprawy. Miseczka soli pochłania znikomą ilość wody wobec tego, co oddaje jedno gotowanie albo pranie. Przedmioty na parapecie działają nawet na niekorzyść, bo zasłaniają szybę przed ciepłym powietrzem z pokoju, a przez to robi się ona jeszcze zimniejsza.
Jaka wilgotność powinna być w mieszkaniu zimą?
Zalecany zakres to 40 do 60 procent. Jeśli higrometr stale pokazuje więcej, woda na szybach będzie wracać niezależnie od tego, co zrobisz z samym oknem.
Czy zaparowane okna oznaczają wadę okna?
Tylko w jednym przypadku: gdy woda jest między szybami i nie da się jej zetrzeć z żadnej strony. Para od strony pokoju to kwestia wilgotności powietrza, a para na zewnętrznej tafli to dowód, że szyba dobrze trzyma ciepło w środku.
Czy osuszacz powietrza rozwiąże problem?
Obniży wilgotność i woda z szyb zniknie, ale urządzenie będzie pracować tak długo, jak długo działa przyczyna. Tam, gdzie wentylacja nie działa albo nawiewniki są zaklejone, osuszacz leczy objaw i trzeba mu to robić bez końca.
